Pielęgnacja Skóra w promieniach słonecznych
Skóra w promieniach słonecznych
Promieniowanie UV jest emitowane przez słońce lub przez sztuczne źródła. Promieniowanie słoneczne może wywołać odczyny ostre – występujące bezpośrednio po ekspozycji (oparzenie słoneczne, udar) lub w kilkanaście godzin bądź dni później (hiperpigmentacja wczesna i późna).
Odpowiedź rumieniowa ze strony skóry może być natychmiastowa i ustępować po kilku minutach lub zaczynać się w kilka godzin po nasłonecznieniu i osiągać szczyt po 8-24 godzinach. Towarzyszy jej niejednokrotnie tkliwość obrzękniętej skóry.
W wyniku powtarzających się ekspozycji powstają tzw. odczyny przewlekłe – fotostarzenie skóry, zmiany przednowotworowe i nowotwory skóry. Skóra poddana przewlekłemu działaniu promieni słonecznych ulega pogrubieniu, staje się szorstka i nieelastyczna, a w końcu, po długim czasie eksponowania, ulega zanikowi i ścieńczeniu. Tworzą się głębokie zmarszczki i bruzdy oraz różnego rodzaju przebarwienia.
Najbardziej charakterystyczne i swoiste zmiany dotyczą tkanki łącznej. Polegają one na zwyrodnieniu i rozpadzie włókien kolagenu, elastyny oraz nagromadzeniu się gruzełkowatej, skręconej substancji elastynopodobnej w górnych warstwach skóry. Te procesy określamy jako fotostarzenie skóry. Posłoneczne zmiany pojawiają się także w mikrokrążeniu skórnym. Powierzchowne naczynia stają się bardziej kręte i szersze, tworzą teleangiektazje, łatwo ulegają pęknięciu. Nasza skóra pod wpływem słońca ulega także różnego rodzaju przebarwieniom i odbarwieniom. Do najczęstszych zmian należą piegi, plamy soczewicowate, barwnikowe ogniska rogowacenia słonecznego i łojotokowego oraz barwnikowe postacie raków podstawnokomórkowych. Promieniowanie ultrafioletowe może również bezpośrednio uszkadzać DNA komórek Langerhansa w skórze, a także wpływać niekorzystnie na enzymy naprawcze odpowiedzialne za reperację DNA.
Wywołanie stanu immunosupresji jest jednym z ważnych czynników mogących ułatwiać proces kancerogenezy posłonecznej. Do niedawna uważano, że tylko UV-B jest odpowiedzialne za ewentualną stymulację nowotworzenia. W ostatnich latach podkreśla się także możliwą rolę UV-A, ponieważ znacznie wzrasta narażenie na ten zakres promieniowania. Szczególne ryzyko niekorzystnego działania UV-A zwiększa się również z powodu coraz częściej i chętniej wykorzystywanych sztucznych źródeł energii świetlnej, które stosuje się zarówno w celach leczniczych (fototerapia, fotochemoterapia) lub kosmetycznych (solaria).
Działanie promieniowania słonecznego na skórę zależy od wielu czynników
- długości fali
- natężenia promieniowania
- czasu ekspozycji
- częstotliwości ekspozycji
- warunków ekspozycji, np. kąta padania promieni
- reakcji osobniczej, czyli koloru skóry i okolicy naświetlanej
Należy zaznaczyć, że są różne czynniki zmieniające reakcję skóry na UV, np. schorzenia wewnętrzne, substancje stosowane miejscowo lub ogólnie zwiększające wrażliwość skóry na promieniowanie ultrafioletowe, uwarunkowania genetyczne oraz uprzednie leczenie promieniami RTG.
Źródło: SOLARIUM & Fitness“ nr 1/2008 | Autor: dr n med. Anna Nadulska
Przeczytaj także:
